Feiten en cijfers

Opdrachtgever
Rijkswaterstaat en Waterschap Groot Salland

Periode
2011-2015

Locatie
Deventer

Aannemer
Combinatie IJsselfront

Uiterwaardvergraving Deventer

Bij Deventer versmalt de IJssel. Deze flessenhals vormt bij hoogwater een obstakel. De rivier moet meer ruimte krijgen. Het project Ruimte voor de Rivier Deventer voorziet in het verbeteren van de waterveiligheid door het (ver)graven van een zestal grote nevengeulen (ook wel hanken genoemd) over een lengte van 10 kilometer.

Daarnaast voorziet het project Ruimte voor de Rivier Deventer in het realiseren van diverse maatregelen om de ruimtelijke kwaliteit te versterken. Bij ruimtelijke kwaliteit kan gedacht worden aan het verbeteren van landschappelijke en natuurwaarden in het rivierengebied én het creëren van extra recreatiemogelijkheden.

De aanbesteding

Dit Engineer & Construct project wordt uitgevoerd door de Combinatie IJsselfront, bestaande uit Boskalis Nederland en Van Hattum & Blankevoort, die verantwoordelijk is voor de bouw van een betonnen (onderwater)keerwand, een kademuur en de aanpassingen aan de brugpijlers van de Wilhelminabrug. De combinatie wordt ondersteund door ingenieursbureau Witteveen + Bos. Het project wordt uitgevoerd in opdracht van Rijkswaterstaat en Waterschap Groot Salland. IJsselfront heeft voor de Ruimte voor de Rivierwerkzaamheden in Deventer de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI) gedaan en scoorde hoog op de kwalitatieve beoordelingscriteria planning, risicoregister en beperken van hinder tijdens de uitvoering.

Werkzaamheden

In totaal wordt 2,7 miljoen m3 grond, zand en klei vergraven ter plaatse van de 6 hanken: Hengforderwaarden, Munnikenhank, Stobbenhank, Zandweerdplas, Bolwerksplas en de Ossenwaard. Hierbij wordt gestreefd naar optimaal hergebruik van de grond. Een groot deel van het afgegraven zand, grond en klei wordt per schip afgevoerd. Naast dat een groot deel van het vrijkomend zand  in de markt wordt gezet is er onder andere ook naar Urk afgevoerd, waar Boskalis werkt aan de bouw van een 1.100 meter lange geleidedam in het IJsselmeer in het kader van de bouw van een windpark. Veel zand en klei wordt daarnaast afgevoerd naar het project Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld en daar toegepast voor de dijkbouw. Het feit dat vrijwel alle vrijkomende grond, zand en klei niet via de weg, maar via het water wordt afgevoerd was voor de opdrachtgever een belangrijke overweging om het project aan Boskalis toe te kennen.

Complicerende factor is de aanwezigheid van ruim twintig vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog, waardoor opruimingsoperaties nodig waren voordat kon worden gestart met het ontgraven van het gebied. De opruimingsoperaties hadden onder meer het afsluiten van gasleidingen en het stilleggen van het weg-, vaarweg-, trein- en vliegverkeer tot gevolg. Direct aanwonenden, en breder de bewoners van De Worp en Deventer zijn hierover steeds nauwkeurig geïnformeerd. Een omgevingsmanager onderhoudt gedurende het project continu contact met alle betrokken partijen.

Met de werkzaamheden wordt er in de Hanken een nieuw landschappelijke inrichting gecreëerd, voor zowel natuur als recreatief. In de Zandweerdplas is door de Combinatie een nieuw watersportcomplex gebouwd en in de Bolwerkseplas (nabij centrum Deventer) komt naast een 300m kade ook een nieuwe aanlegsteiger voor het pontje over de IJssel geïnspireerd op de oude  “schipbrug”

Planning

In het najaar van 2011 is de aannemerscombinatie met de voorbereidende werkzaamheden gestart, zoals het in detail uitwerken van het ontwerp en de planning. Daarna zijn de daadwerkelijke graafwerkzaamheden in de Deventer uiterwaarden van start gegaan. In 2015 moeten de rivierverruimende maatregelen zijn gerealiseerd.